Root canal treatment - Endodontics

Co to jest leczenie kanałowe?

Leczenie kanałowe (endodoncja) to dział stomatologii zajmujący się leczeniem schorzeń miazgi oraz tkanek okołowierzchołkowych znajdujących się w stanie zapalnym.

 

Wbrew dość powszechnej do niedawna opinii ząb nie jest pozbawionym życia fragmentem kości. Wręcz przeciwnie – stanowi odrębną jednostkę, zakotwiczoną w kości za pomocą misternej sieci włókienek, a jego wnętrze wypełnia żywa tkanka, czyli miazga. Potoczna nazwa miazgi – nerw, stanowi duże uproszczenie, gdyż w rzeczywistości buduje ją niezliczona ilość drobnych włókien nerwowych, małych tętnic, żył, komórek układu odpornościowego i tkanka łączna. Cała ta skomplikowana struktura zamknięta jest wewnątrz twardych tkanek zęba i komunikuje się z resztą organizmu poprzez ujścia kanałów na wierzchołkach korzeni zębów.

Przyczyny zapalenia miazgi

Skąd więc w takiej szczelnej "puszce" pojawiają się bakterie prowadzące do zapalenia miazgi? Najczęstszą przyczyną są ubytki próchnicowe – bakterie w wyniku procesów metabolicznych produkują kwasy, rozpuszczające stopniowo twarde tkanki zęba i jeśli będą miały wystarczająco dużo czasu, mogą dotrzeć z jego powierzchni zęba aż do wnętrza. Rozwija się wówczas stan zapalny miazgi, a jedynym sposobem jego eliminacji jest jej usunięcie, czyli rozpoczęcie leczenia kanałowego. Zazwyczaj decyzja o podjęciu tego leczenia podejmowana jest na podstawie zgłaszanych przez pacjenta dolegliwości bólowych lub zdjęcia rentgenowskiego. Często jednak potrzeba leczenia kanałowego ujawnia się dopiero podczas usuwania próchnicy, w trakcie którego lekarz bezpośrednio widzi czy proces dotarł do miazgi, czy nie, jeśli zdjęcie rentgenowskie było nieczytelne lub zapalenie ma charakter bezobjawowy.

Jak przebiega leczenie kanałowe?

1. Zdjęcie RTG/tomografia komputerowa CBCT

Przed rozpoczęciem leczenia kanałowego stan zęba i tkanek okołowierzchołkowych oceniany jest na podstawie wykonanego zdjęcia RTG. Pozwala ono również na wstępne określenie ilości oraz przebiegu kanałów. W przypadku bardziej skomplikowanych przypadków endodonta może zlecić wykonanie tomografii komputerowej zęba CBCT.

2. Znieczulenie, usunięcie próchnicy, przygotowanie do leczenia kanałowego

Leczenie kanałowe rozpoczyna się od znieczulenia pacjenta i usunięcia próchnicy oraz starych wypełnień. Jeśli doszło do zniszczenia ścian zęba, konieczna jest ich odbudowa, aby dalsze etapy leczenia mogły przebiegać pod osłoną koferdamu.

Koferdam jest specjalną, rozciągliwą gumą, która oddzielając ząb od reszty jamy ustnej zapobiega dostawaniu się śliny do wnętrza zęba, a płynnych środków do dezynfekcji kanałów z zęba do jamy ustnej. W kolejnych etapach wykorzystywany jest także mikroskop. Duże powiększenie zapewnia większą precyzję pracy, umożliwia lokalizację wszystkich kanałów oraz dokładniejsze określenie ich konfiguracji.

3. Dostęp do komory zęba

Kolejnym krokiem jest otworzenie komory, czyli przestrzeni we wnętrzu korony zęba, zajmowanej przez miazgę, od której odchodzą kanały znajdujące ujście na wierzchołkach korzeni.

4. Opracowanie kanałów

Po odnalezieniu kanałów lekarz przystępuje do oczyszczenia ich z bakterii i zmienionych zapalnie tkanek. Osiąga to dzięki wykorzystaniu środków płuczących, mających właściwości dezynfekcyjne, oraz pilników, które mechanicznie ścierają zniszczone tkanki. Do precyzyjnego określenia długości kanałów stosowany jest endometr.

5. Wypełnienie kanałów

Kiedy wnętrze zęba jest już oczyszczone, kanały zostają wypełnione materiałem zwanym gutaperką wraz z uszczelniaczem. W Lecznicy Stomatologicznej Afident wykorzystujemy specjalistyczny system wypełniania kanałów rozgrzaną gutaperką. Dokładna kondensacja umożliwia dotarcie materiału w boczne i zakrzywione odgałęzienia kanałów.

6. Zdjęcie kontrolne

Po zakończeniu leczenia kanałowego wykonywane jest zdjęcie RTG zęba w celu sprawdzenia szczelności materiału wypełniającego.

Co dalej?

Odbudowa zęba po leczeniu kanałowym

Nie jest to jednak koniec leczenia. Pozostaje jeszcze odbudowa korony zęba, będąca zazwyczaj po postu większych rozmiarów wypełnieniem, jakie zakłada się w przypadku ubytków próchnicowych. Niekiedy konieczne jest dodatkowe wzmocnienie zęba, jeśli jego korona jest bardzo zniszczona, o czym lekarz zawsze informuje pacjenta.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące leczenia kanałowego

Ile kanałów mają zęby?

Można przyjąć, że zęby sieczne i kły mają 1 kanał, przedtrzonowe 1-2 kanały, a trzonowe 3-4 kanały. Jednak każdy ząb ma wyjątkową budowę. Niekiedy kanały łączą się i rozdzielają, występują kanały dodatkowe i kanały ślepo zakończone. Budowa wnętrza zęba przypomina raczej trójwymiarową sieć niż proste "rury" łączące komorę z zewnętrzną powierzchnią korzeni.

Ile wizyt zajmuje leczenie kanałowe?

Liczba wizyt uzależniona jest od liczby kanałów i stopnia skomplikowania ich budowy. Prostsze przypadki zwykle udaje się oczyścić i wypełnić podczas jednej wizyty. Następnie konieczna jest kolejna wizyta, podczas której odbudowana zostaje korona zęba. Czas leczenia jest dłuższy w przypadku mocno pozaginanych kanałów, zwapnień w ich świetle czy obecności wysięku zapalnego, który uniemożliwia ich wypełnienie. Często skomplikowanie leczenia ujawnia się dopiero podczas jego przebiegu, więc nie zawsze lekarz może podać dokładną liczbę potrzebnych wizyt.

Co to jest lekarstwo, wkładka, trucizna, wypełnienie czasowe?

Lekarstwo, zakładane jest do wnętrza zęba w postaci wkładki, czyli na kulce sterylnej watki. Ma na celu zmniejszenie stanu zapalnego i dolegliwości bólowych pomiędzy wizytami, jeśli nie ma możliwości przeprowadzenia całego leczenia na jednej wizycie.

Trucizna jest specjalnym środkiem aplikowanym do wnętrza zęba również w formie wkładki, który ma na celu doprowadzenie do martwicy resztek miazgi. Obecnie jest rzadko stosowana, zazwyczaj w przypadku trudności w znieczuleniu przy silnym stanie zapalnym. Dzięki temu pacjent na kolejnej wizycie nie odczuwa dolegliwości bólowych.

Wypełnienie czasowe zazwyczaj konsystencją przypomina cement i służy do zamknięcia korony zęba pomiędzy wizytami. Jest kruche i łatwe do usunięcia przed dalszymi etapami leczenia, dzięki czemu skraca czas postępowania. Po zakończeniu leczenia kanałowego wymieniane jest na stałe wypełnienie kompozytowe.

Jaka jest różnica pomiędzy doraźną pomoc w przypadku bólu, a właściwym leczeniem kanałowym?

W nagłych przypadkach, gdy pacjent zgłasza się do gabinetu z bólem, zostaje zazwyczaj przyjęty pomiędzy innymi pacjentami, przez co lekarz nie może poświęcić mu na tyle dużo czasu, by przeprowadzić pełne leczenie kanałowe.

 

Niejednokrotnie pacjenta z bólem przyjmuje lekarz niebędący endodontą, czyli lekarzem specjalizującym się w leczeniu kanałowym. Wówczas pacjentowi zostaje udzielona pierwsza pomoc, mająca przynieść ulgę w bólu, czyli otworzenie komory zęba, częściowe usunięcie miazgi, przepłukanie kanałów oraz założenie wkładki z lekarstwem i czasowego wypełnienia, a następnie skierowanie do endodonty.

 

Jeśli czas na to pozwala lekarz może podjąć działania ułatwiające dalsze leczenie, takie jak dokładne usunięcie próchnicy, starych wypełnień i odbudowa ścianek zęba. Jest to wizyta nie będąca elementem właściwego leczenia kanałowego, a jedynie mająca na celu pomoc i przyniesienie ulgi pacjentowi.

Czy ząb po leczeniu kanałowym boli?

Zazwyczaj zakończenie leczenia kanałowego jest jednoznaczne z ustąpieniem wszystkich objawów z jakimi zgłosił się pacjent. Niekiedy jednak występują nieznaczne dolegliwości bólowe. Są skutkiem podrażnienia tkanek wokół korzenia zęba podczas mechanicznego i chemicznego oczyszczania kanałów. Ustępują samoistnie, więc nie stanowią powodu do niepokoju.

Contact us

Call us

Opening hours

Monday - Friday

9:00 - 20:00

Saturday

9:00 - 14:00

© 2020 Afident Dentysta Praga Południe

Our location

Afident Dental Clinic

ul. Pułtuska 21, 04-331 Warsaw

entrance from ul. Osowska